Η ΑΤΖΕΝΤΑ

Αλλάζοντας τον κόσμο μας: η Ατζέντα 2030 για την Βιώσιμη Ανάπτυξη

Οι στόχοι για την βιώσιμη ανάπτυξη είναι δέσμευση  για τους ανθρώπους, τον πλανήτη και την ευημερία. Επίσης, επιδιώκει να ενισχύσει την παγκόσμια ειρήνη μέσα σε μεγαλύτερη ελευθερία. Ο ΟΗΕ και όλα τα μέλη του αναγνωρίζουν ότι η εξάλειψη της φτώχειας σε όλες τις μορφές και τις διαστάσεις του, συμπεριλαμβανομένων της ακραίας φτώχειας, είναι η μεγαλύτερη παγκόσμια πρόκληση και απαραίτητη προϋπόθεση για την αειφόρο ανάπτυξη.

Όλες οι χώρες και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, λειτουργώντας σε συλλογική συνεργασία, θα υλοποιήσουν αυτό το σχέδιο. Τα κράτη μέλη δήλωσαν ότι είναι αποφασισμένα να απελευθερώσουν το ανθρώπινο γένος από την τυραννία της φτώχειας και θέλουν και να θεραπεύσουν και να εξασφαλίσουν τον πλανήτη μας.
Υπάρχει η βούληση να αναλάβουν τα τολμηρά και μετασχηματιστικά βήματα που χρειάζονται επειγόντως για να μετατοπιστεί ο κόσμος προς μια βιώσιμη και ανθεκτική πορεία. Καθώς ξεκινάμε αυτό το συλλογικό ταξίδι, υποσχόμαστε ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω.
Υπάρχει η βούληση να αναλάβουν τα τολμηρά και μετασχηματιστικά βήματα που χρειάζονται επειγόντως για να μετατοπιστεί ο κόσμος προς μια βιώσιμη και ανθεκτική πορεία. Καθώς ξεκινάμε αυτό το συλλογικό ταξίδι, υποσχόμαστε ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω.
Οι σκοποί και οι στόχοι θα τονώσουν την ανάληψη συντονισμένων ενεργειών τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια σε τομείς ζωτικής σημασίας για την ανθρωπότητα και τον πλανήτη.

Η διαδικασία: από τους ΑΣΧ στους SDGs

Οι στόχοι της βιώσιμης ανάπτυξης (SDGs) είναι ένα νέο, καθολικό σύνολο σκοπών, στόχων και δεικτών που τα κράτη μέλη του ΟΗΕ αναμένεται να χρησιμοποιήσουν για να πλαισιώσουν τις ατζέντες και τις πολιτικές τους για τα επόμενα 15 χρόνια.
Οι SDGs έπονται και επεκτείνουν τους αναπτυξιακούς στόχους της χιλιετίας (ΑΣΧ), που είχαν συμφωνηθεί από τις κυβερνήσεις το 2001 και πρόκειται να λήξουν στο τέλος του 2015.
Οι οκτώ ΑΣΧ – μείωση της φτώχειας και της πείνας / επίτευξη καθολικής εκπαίδευσης / προώθηση της ισότητας των δύο φύλων / μείωση της παιδικής και μητρικής θνησιμότητας / την καταπολέμηση του HIV, της ελονοσίας και άλλων ασθενειών / εξασφάλιση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας / ανάπτυξη παγκόσμιων σχέσεων συνεργασίας – παρέλειψαν να εξετάσουν τις αιτίες της φτώχειας και παραβλέψαν την ανισότητα των φύλων, καθώς και την ολιστική φύση της ανάπτυξης.
Οι στόχοι δεν έκαναν καμία αναφορά για τα ανθρώπινα δικαιώματα και δεν έκαναν συγκεκριμένες αναφορές για την οικονομική ανάπτυξη. Ενώ οι ΑΣΧ, στη θεωρία θα εφαρμόζονταν σε όλες τις χώρες, στην πραγματικότητα θεωρήθηκαν στόχοι που οι φτωχές χώρες έπρεπε να επιτύχουν, με χρηματοδότηση από πλούσια κράτη. Αντίθετα, κάθε χώρα θα πρέπει να αναμένεται να εργαστεί για την επίτευξη των SDGs.
Σε αντίθεση με τους ΑΣΧ, που καταρτίστηκαν από μια ομάδα ανδρών στο υπόγειο τις έδρας των Ηνωμένων Εθνών (ή κάπως έτσι αναφέρει ο μύθος), ο ΟΗΕ έχει πραγματοποιήσει το μεγαλύτερο πρόγραμμα διαβούλευσης στην ιστορία του, για να μετρήσει τις απόψεις για το τι οι SDGs θα πρέπει να περιλαμβάνουν.
Η καθιέρωση των στόχων για μετά το 2015, ήταν το αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής στο Ρίο  το 2012, η οποία ανέθεσε τη δημιουργία μιας ανοικτής ομάδας εργασίας για να καταλήξει σε ένα σχέδιο αντζέντας.
Η ανοικτή ομάδα εργασίας με εκπροσώπους από 70 χώρες, είχε την πρώτη συνάντηση τον Μάρτιο του 2013 και δημοσίευσε το τελικό της προσχέδιο, με τις 17 προτάσεις της, τον Ιούλιο 2014.
Το προσχέδιο παρουσιάστηκε στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους. Ακολούθησαν διαπραγματεύσεις των κρατών μελών, και η τελική διατύπωση των σκοπών και των στόχων, καθώς και το σκεπτικό και η διακήρυξη που τους συνοδεύει, συμφωνήθηκαν τον Αύγουστο του 2015.
Παράλληλα με τις ανοιχτές συζητήσεις της ομάδας εργασίας, ο ΟΗΕ πραγματοποίησε μια σειρά από “παγκόσμιες συζητήσεις”. Αυτές περιλάμβαναν 11 θεματικές και 83 εθνικές διαβουλεύσεις, και έρευνες πόρτα-πόρτα. Ο ΟΗΕ ξεκίνησε επίσης μια online έρευνα (My World Survey) ζητώντας από τους πολίτες να δώσουν προτεραιότητα στα θέμτα που θα ήθελαν να δουν να απευθύνονται οι στόχοι. Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων τροφοδότησαν τις συζητήσεις της ομάδας εργασίας.
Ενώ όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ έχουν υπογράψει την συνεργασία τον Σεπτέμβριο 2015, η πλειονότητα των κυβερνήσεών τους φαίνεται να είναι ευχαριστημένοι με την ατζέντα, αλλά υπάρχει κριτική από ορισμένες χώρες που αισθάνονται ότι ένα πρόγραμμα που αποτελείται από 17 σκοπούς και 169 στόχους είναι υπερβολικά δύσκολο για την εφαρμογή του ή για να προωθηθεί στο κοινό, και θα προτιμούσε ένα πιο σύντομο σχέδιο.
 
Πώς θα είναι μετρήσιμοι οι στόχοι
 
Οι δείκτες εξακολουθούν να αναπτύσσονται με μεγάλη λεπτομέρεια από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων. Κάθε δείκτης αξιολογείται για την σκοπιμότητα, την καταλληλότητα και τη σημασία της, και αναμένονται περίπου δύο δείκτες για κάθε στόχο. Οι δείκτες αναμένεται να οριστικοποιηθούν τον Μάρτιο του 2016.
 
Πώς θα χρηματοδοτηθούν οι στόχοι
 
Αυτό είναι το ερώτημα του τρισεκατομμύριου δολαρίων: Στην έκθεσή της του περασμένου έτους, η επιτροπή ανέφερε ότι οι δημόσιες οικονομίες αλλά και η κρατική ενίσχυση, θα είναι κεντρικής σημασίας για την υποστήριξη της υλοποίησης των SDGs. Αλλά επίσης επέμεινε ότι χρήματα που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα, μέσω φορολογικών μεταρρυθμίσεων, και μέσα από την καταστολή των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών και της διαφθοράς, θα ήταν επίσης ζωτικής σημασίας.
Μια σημαντική διάσκεψη για την χρηματοδότηση των SDGs, που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα της Αιθιοπίας Αντίς Αμπέμπα τον Ιούλιο, δεν κατάφερε να κατευνάσει τις ανησυχίες ότι δεν θα υπάρχουν αρκετά χρήματα για να καλύψουν το φιλόδοξο χαρακτήρα των στόχων. Ο ΟΗΕ ανέφερε ότι η ατζέντα δράσης της Αντίς Αμπέμπα (ΑΑΑΑ για συντομία) περιέχει “θαρραλέα μέτρα για την αναμόρφωση των παγκόσμιων χρηματοδοτικών πρακτικών και να δημιουργήσουν επενδύσεις” για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της αειφόρου ανάπτυξης. Περιλάμβανε μια εκ νέου δέσμευση στον στόχο των Ηνωμένων Εθνών για τις αναπτυξιακές δαπάνες – 0,7% του ΑΕΠ – που τέθηκαν πριν από περισσότερο από 40 χρόνια και μια υπόσχεση για συλλογή περισσότερων φόρων και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Αλλά οι ομάδες της κοινωνίας των πολιτών ήταν λιγότερο εντυπωσιασμένος, λέγοντας ότι η Σύνοδος Κορυφής απέτυχε να παράγει νέο χρήμα για να χρηματοδοτήσει τους στόχους, ή να προσφέρει τρόπους για να μετατρέψει το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η έκκληση για μια νέα διεθνή φορολογικό σύστημα, ήταν σαν να απευθύνθηκε σε αυτιά κωφών.
 
Πότε θα τεθούν σε ισχύ οι νέοι στόχοι
 
Οι SDGs έχουν εγκριθεί επισήμως στη σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 στη Νέα Υόρκη, και είναι εφαρμόσιμοι από τον Ιανουάριο του 2016. Η προθεσμία για την υλοποίηση των SDGs είναι το 2030.